Тайгаас гарсан Эвэнкч??дын шинэ амьдрал
        2020-08-06 09:10:07 Эх сурвалж: Синьхуа агентлаг
        Анхаарлаа хандуулна уу
        微博
        Qzone

        Синьхуа агентлагийн Х?х хотын энэ сарын 2-ны ?дрийн цахилгаан мэдээ? ?Синьхуа агентлагийн сурвалжлагч Жан Хун, Жан Лина, Ань Л?мэн, Ш?й Жуан

        Дэлгэр зуны улиралд Их Хянган давааны элгэнд ?вс мод багшран ургажээ. ?тг?н х?х нарс, цагаан хусны дунд хоёр давхар х?рэн модон байшин жигдрэн харагдана. Байшингийн гадна настайчууд тайвуухан цай ууцгааж, байшинд б?сг?йч??д талх шарж, бугын арьсан зураг урлана ... Энэ бол ?в?р монголын Олгуягийн Эвэнк ?ндэстний шянгийн анчдын шинэ орон сууц юм.

        ?М?ЗО-ны Х?л?нбуйрын Гэгээнгол хотын Олгуягийн Эвэнк ?ндэстний шянгийн зураг \Гэрэл зургийг Синьхуа агентлагийн сурвалжлагч Хэ Ш?чэнь \

        Экологиос шалтгаалсан н??лгэн шилж??лэлтийн бодлого хэрэгжилтийн д?нд, Эвэнкч??д уулнаас бууж суурьшин, орчин ?еийн маягаар аж т?р?х болж, т??хэн ?срэлт хийжээ.

        Эртний ан агнуураасаа аялал жуулчлалд шилжиж, тусгаарлагдмал байснаасаа соёлын солилцоо хийх болсон Эвэнкч??дийн лут их ??рчл?лт хувиралт нь олон ?ндэстний хамтдаа урагшлах замналын багасгасан тусгал болж, чинээлэг нийгэм з?г урагшлах замд гялалзсан хуудсыг бичиглэв.

        Тайгаас гарч шинэ амьдралыг угтан авсан нь

        “Эвэнк” гэдэг нь “Ой тайгад суудаг х?м??с” гэсэн утгатай. Эвэнкч??д бол Хятадын х?н ам харьцангуй ц??н ?ндэстний нэг б?г??д нийт 40 мянга х?рэхг?й х?н амтай, голцуу Солон, Т?нг?с, Олгуя гэсэн гурван ястнаар б?рддэг.

        ??нд хамгийн онцлогтой Олгуя Эвэнкч??д Гэгээнгол хотын Олгуягийн Эвэнк ?ндэстний шянд оршин сууж байна. Урт хугацааны турш Их Хянган давааны балар тайгад ?е улиран ан г?р?? хийж амьдарсан тэднийг “Хятадын с??лчийн анчин угсаа” гэдэг. БНХАУ байгуулагдахаас ?мн?, Олгуя Эвэнкч??д эртний ?йлдвэрлэл амьдралын хэлбэрээ б?рэн хадгалж, ангийн мах идэж, ангийн арьс ?мс?ж, модны м?чир, хусны ?йсээр босгосон урцад амьдарч, гаднах ерт?нц??с тусгаарлагдмал байдалтай байжээ.

        Энэ жил 79 настай Нихао настан тэр ?еийн амьдралаа дурсаж Эвэнкээр хэлэхдээ: ууланд сууж байх ?ед х?нс тасрах явдал з?нд?? тохиолддог, ?в?л цаг дотуур ?мд ч алга байдаг ш?? гэжээ.

        1958 онд, Нам болон Засгийн газрын халамжаар, анхдагч Эвэнк шян ?рг?н?? хотод байгуулагдаж, анчдын амьдрал орчин ?етэй холбогдож эхэлжээ.

        Орчин ?еийн соёл иргэншлийн т?рэлт, экологийн орчин н?хц?лийн ??рчл?лт??с шалтгаалан, Эвэнк анчдын олон жил баримталсан н??дэл агнуурын хэлбэр цагийн аястай х?л нийл??лж чадашг?й болов.

        “З?вх?н уулнаас бууж суурьшвал сая шинэ х?гжлийн хэлбэрт шилжиж, угсаа ?ндэстнээ х?гж??лэн х?чирхэгж??лж чадна” гэж Олгуягийн Эвэнк ?ндэстний шянгийн дарга Жан Ваньжюнь хуучилж байлаа.

        2003 онд, Гэгээнгол хот экологиос шалтгаалсан н??лгэн шилж??лэлтийн бодлого хэрэгж??лж, Эвэнк анчдын оршин суух газрыг ?мн?ш Гэгээнгол хотын ойролцоо шилж??лжээ.

        Улмаар 62 ?рхийн 200 гаруй анчин тайгаасаа салж, шинэ орон сууцад шилжэв. Тэднийг тус тусдаа барьсан нэгдсэн дулаалга, гал тогоонд ашиглах шингэр??лсэн хий б?хий хоёр давхар модон байшин угтан авчээ.

        Уулнаас буусан анчдын амьдралыг тогтворжуулах ??днээс, засгийн газраас ?дий т?дий дэмжих бодлого хэрэгж??лэв. Ялангуяа ХКН-ын XVIII хурлаас хойш, олон шат, салбарынхан Эвэнкч??дийн хоол х?нс, сургуульд орох, замнах, оршин суух, эмчид ?з??лэх зэрэг талд оршиж буй асуудлуудыг шийдэж, ?йлдвэрлэлийг нээн х?гж??лж ядуурлыг бууруулахаар х?чин чармайжээ.

        “Уулнаас буусны дараах амьдрал санаанд багтамг?й сайхан байлаа, шинэ орон сууцыг т?р??с барьж ?гс?н, дулаалга, ундны ус ?нэг?й, зам тээвэр д?х?м, х??хд??д сургуульд орох, настайчууд эмчид ?з??лэхэд т?х?м, м?н хотоос ойрхон болсноос ажил олголтын боломж ?рг?жиж, ?рх болгоны орлого нэмэгдэж, хувийн машинтай болцгоосон”гэж Эвэнк охин Фань С?? сэтгэл хангалуун ярьсан юм.

        БНХАУ байгуулагдсан эхний ?ед Эвэнкч??дийн дундаж наслалт 43 байсан бол ?н??гийн байдлаар 75 болж, 80-аас дээш настай х?м??с 100 гаруй байгаа аж. Хоёр дахь х??хдээ ?лгийдс?н ?ндэстний гар урлалын б?тээгдэх??ний дэлг??рийн эзэгтэй С?? Юнь “Бид ?н??д?р бие эр??л, дутах з?йлг?й, чинээлэг амьдарч байна” гэж ярьж байлаа.

        Ногоон х?гжил з?г шилжилж шинэ боломжийг угтан авсан нь

        Урьд цагт Эвэнкч??д ангийн арьс ширээр хийсэн з?йлээрээ эд юмс солин авдаг байсан бол ?дг?? интернет борлуулалт, цахимаар тооцоо хийх тохиолдол ч жирийн явдал болжээ. М?н зарим авхаалж самбаатай Эвэнкч??д бизнес эрхэлж, олон х?н “захирал” болцгоожээ.

        Сингапур улсад суралцаад улсдаа буцаж ирсэн Эвэнк залуу Нуур том хотын ?нд?р цалинтай ажлын байраа орхиж т?рс?н нутаг Эвэнк ?ндэстний ??рт?? засах хошуундаа буцжээ. ?н??гийн байдлаар, тэрээр жилд 400 мянган юаний орлоготой байсан малчдын хоршоололоо жилд 10 сая гаруй юаний орлоготой ферм, аялал жуулчлалын аж ахуйн нэгж болгон х?гж??лсэн байна.

        Экологийн ?в?рм?ц давуу тал, соёлын онцлогтоо тулгуурлан ц??н бус Эвэнкч??д аялал жуулчлалын салбарт х?ч ?зэж, эртний ?ндэстний амьдралаасаа ногоон х?гжил з?г шилжих алхмыг хийцгээж байна.

        Гэгээнгол хотын ? Ли К? Ма ойн аж ахуйн нарсан т?г?лд, зуны нар ногоон навчсын сиймхийгээр тусч, газарт цоохортох с??дэрт нь Эвэнк залуу Г? М? Сэнь утаа тавьж, бугын ойролцоох ялаа шумуулыг ?лдэж байлаа.

        Энэ нь Г? М? Сэний эрхэлсэн ойн дундах буга малжих цэг аж. ?нг?рсн??с ялгагдах з?йл гэвэл, ?н??гийн буга малжих цэг нь аялал жуулчлалын ?зэмжит цэгийн ??ргийг давхар г?йцэтгэжээ. ?дг?? яг аялал жуулчлалын таатай улирал болохоор ?д?рт хэд хэдэн жуулчдын автобус х?рч ирж байна. Г? М? Сэнь хэлэхдээ “Билет, бугын цусан эвэр, гар урлалын б?тээгдэх??нээ зараад ?д?рт 1000 гаруй юань олдог” гэв.

        “Уулнаас гарч ирсний дараа, маш олон х?н Эвэнкч??д буга малжих аргаг?й болсон гэж санааширч байсан” гэж Гэгээнгол хотын Ухуулах хэлтсийн дэд дарга Юй Лань ярив. Анчдын ?йлдвэрлэл амьдралын хэлбэрийг шилж??лэх ??днээс Гэгээнгол хотоос 100 сая гаруй юаний х?р?нг? зарцуулж, буга малжих соёл, байгаль орчны ?в?рм?ц н?хц?лд?? тулгуурласан аялал жуулчлалын салбарыг б?х х?чээр х?гж??лжээ.

        ?н??д?р Олгуягийн Эвэнк ?ндэстний шянгийн аялал жуулчлалын нэр алдар мандаж, жуулчид цуваа тасралтг?й ?ргэлжилсээр байна.

        Г? М? Сэньтэй адил олон тооны залуучууд уулан нутагтаа буцаж, буга малжиж байна. Олгуячууд суурьшихаас ?мн? 100 гаруй бугатай байсан бол ?дг?? 1000 гаруй бугатай болж, буга малжих цэг нь 6 байснаасаа 14 болон ?рг?жжээ.

        ?дг?? засгийн газраас анчидад буга малжих газар гарган ?гч, майхан буюу хоноглох машинаар хангаснаас н??ж буухад хялбар болж, машинд нарны хавтан угсарснаас х?лд??гч хэрэглэж, зурагт ?зэж чаддаг. М?н шянгаас ууланд тогтмол хугацаанд х?нсний ногоо, ахуйн хэрэглээний з?йлсийг х?ргэж ?гд?г.

        Аялал жуулчлалын салбарт тулгуурлан, ц??н бус анчид уулын бэл дэх суурьшилдаа бугын гаралтай б?тээгдэх??ний дэлг??р, гэр б?лийн хоног буудал зэргийг эрхэлж, жилд дажг?й орлого олж байна. Статистикт харуулснаар, Эвэнк анчдын х?н дунджийн орлого 2005 онд 1277 юань байснаасаа одоо 20 мянга орчим юаньд х?рчээ.

        Юй Лань ?злээр бол авын буугаа орхиж аялал жуулчлал эрхэлснээс Эвэнк анчид амжилттай шилжилтийг биел??лжээ. Буга маллын нэр алдар, соёлын ?в?рм?ц онцлогт тулгуурласан аялал жуулчлалын салбар нь чухал тулгуур салбар болж, Эвэнкч??дийн б?х талын чинээлэг замд шинэ эрч х?ч олгосон байна.

        Соёлоо уламжилж м?р??длийнх?? т?л?? тэм??лсэн шинэ замнал

        Энэ оны 7-р сард Олгуя нутгийн Эвэнк охин Ли Зышинь их сургуульд элс??лэх шалгалтад 584 оноо олж, нутгийнхаа “т?р?? магнай” болжээ.

        “Би Хятадын ХАА-ын их сургууль буюу Хятадын хэвлэл мэдээллийн их сургуульд элс??лэхийг х?сч байна, ХАА-ын мэргэжил сурвал т?гсс?нийх?? хойно нутагтаа ирж буга малжиж болно. Хэвлэл мэдээллийн чиглэлээр суралцвал нутагтаа ирж Олгуягаа танилцуулах сурвалжлагч болно” гэж х?сэл ?в?рл?н ярьж байлаа.

        Ойрын жил??дэд, ?М?ЗО-ноос ?ндэстний боловсролын тусгай санд ердийн зарцуулалтаас гадна, нэг хэсэг х?р?нг? м?нгийг тусгайлан гаргаж, гурван ?ндэстний ц??нхийн/Эвэнк, Дагуур, Орчон/ ??рт?? засах хошууны ?ндэстний сургуулиудын соёлын б?тээн байгуулалт, ?ндэстний онцлогт уламжлалд зарцуулж байна. ??ний зэрэгцээ х?н ам ц??н ?ндэстн??дийн хэлний сурах бичгийг хийх зардал гэж тохируулан, “Эвэнк хэлний хичээл”, “Гурван ?ндэстний ц??нхийн ардын дууны заан сургалт” зэрэг сургалтыг байгуулж, х?н ам ц??х?н ?ндэстний б?сийн соёлын уламжлалд онцлогт туршиц хийж байна.

        2019 оны Эвэнк ?ндэстний ??рт?? засах хошуунд их сургуульд элс??лэх шалгалтад оролцогсдын 52 хувь нь бакалаврын т?вшинд х?рч, 99.7 хувь нь коллеж, дээд сургуулийн т?вшинд х?рчээ. Энэ онд уг хошууны 518 сурагч их сургуульд элс??лэх шалгалтад б?ртг??лж, тэдний зонхилох хувь нь Ли Зышиньтэй адил эх орныхоо олон газарт суралцахаар явах болно.

        Залуучуудын ?вл?н уламжлал бол Эвэнк соёлын хамгийн нандин оч юм.

        Дэ Кэ Ли бол ?М?ЗО-ны зэрэглэлийн соёлын биет бус ?вийн уламжлагч юм, тэрээр хар багаасаа хусны ?йсэн урлал, Эвэнк хувцасны урлал зэргийг ээжээсээ ?вл?жээ.

        Эрхэм нандин Эвэнк соёлоо хадгалан ?лдээхийн тулд, тэрээр ?ндэстний гар урлалын мастерын ажлын ?р??г байгуулж, залуучуудын идэвхтэй оролцоог дайчлан, уламжлалт ур мэргэшилдээ шинэ х?ч сэлбэж байна.

        Ажлын ?р??нд нь, Эвэнк ?ндэстний тотемийн тэмдэг б?хий бугын арьс ?сийг хайчилж сийлж хийсэн зураг анхаарлыг татаж байлаа. “Эвэнкч??д ??рийн гэх ?сэг бичигг?й, ?ндэстний соёлоо уламжлахад эдгээр тотемийн тэмдг??д чухал ??рэгтэй. Би 100 гаруй тэмдэг сийлсэн, сийлсэн тэмдг??дээ эмхтгэн дэвтэрлэж, залуу ?еийнхэндээ уламжилна” гэж Дэ Кэ Ли ярив.

        ?М?ЗО-ны Х?л?нбуйр хотын Эвэнк ?ндэстний ??рт?? засах хошууны ?ндэстний соёлын ?йлдвэрлэлийн инновацийн парк дахь Нарны охин ажлын тасгийн 2019 оны 12-р сарын 16-нд авсан зураг. \Гэрэл зургийг Синьхуа агентлагийн сурвалжлагч Бэй Хэ\

        Урт хугацааны турш, ой тайгын гэрлийн тусалт муутай, х?йтэн орчинд амьдардаг байснаас Эвэнкч??д нарыг маш их ш?тдэг уламжлалтай. Тэд амьтны ?с ноос болон ?нг?т чулуугаар нарны д?рст з??сгэл урлан з??дэг, энэ бол Эвэнк соёлын бас нэгэн чухал шинж тэмдэг болох Нарны д?рст цэцэг юм.

        Эртнээс улбаатай нарны д?рст цэцэг нь орчин цагт гэрэл гялбаагаа хэрхэн цацруулж байгаа бол?Энэ тухай хэлэхэд, Эвэнк залуучууд нарны д?рст цэцгээ урлагийн тэмдэг, соёлын инновацийн б?тээгдэх??н болгон х?гж??лж байна.

        “1990-ээд онд т?рс?н” Эвэнк охин Ай Жи Ма бол тэдний нэгэн гиш??н юм. Компьютерын мэргэжил сурсан тэрээр их сургуулиа т?гс??д нутагтаа буцаж цахим худалдааны платформ байгуулж, ээждээ туслан нарны д?рст цэцгээ борлуулж байна.

        Тэднийхэн жил тутамд, б?х Хятадын олон нутгаас 10 мянга гаруй захиалга тосдог аж. Ай Жи Ма хэлэхдээ: уламжлалт соёл х?м??сийн х?рээллийг олж байна. Миний бие тасралтг?й шинэчлэлийг эрэлхийлж, нарны д?рст цэцэгтээ шинэ санаа оруулахыг зорьж байна” гэлээ.

        ?ндэстний соёлын цэцэглэлтийг ахиулах ??днээс Эвэнк ?ндэстний ??рт?? засах хошуунаас ?ндэстний онцлогт соёлын аж ?йлдвэрийн инновацийн паркийг байгуулж, соёлын биет бус ?вийн 118 уламжлагч болон ажил ?йлс эрхлэгчдийг оролцуулж, Эвэнк ?ндэстний уламжлалт хувцас, таван хошуу малын ?с ноосоор томсон дээс, арьсан сийлбэр хийх зэрэг уламжлалт ур мэргэшлийг парктаа х?гж??лж байна.

        Х?л?нбуйр дээд сургуулийн профессор Сэрэнбат хэлэхдээ, ?ндэстний соёл бол хамгийн сайн нэрийн хуудас юм. Орчин цагийн нийгэмтэй уялдах явцад, Эвэнкч??д ?ндэстний соёлоо уламжлан шинэчлэхийг ?л мартан, б?х Хятадын олон ?ндэстний ард т?мэн л?гээ солилцоо харилцаагаа бэхж??лж, хамтдаа сайн сайхан ирээд?йгээ цогцлоож байна гэлээ.

        Бэлтгэсэн нь:Д Х??хэнсоль

        010070230040000000000000011120701126328797